Juan Albarrán, Matia Institutuko ikertzailea eta Euskadi Lagunkoiako ikertzailea, ekainaren 10ean eta 11n Torrelavegan ospatu den I Jornadas “Mayores en Sociedad” ekitaldian parte hartu du. Jardunaldi horiek PEM fundazioak antolatu ditu, UNATE, Kantabriako Unibertsitate Iraunkorra eta Torrelavegako Udalaren lankidetzarekin. Bere hitzaldian, Euskadi Lagunkoia ekimena aurkeztu du, baita azken 10 urteetan egiten ari den lana ere.

Jardunaldiak ikerketaren eta parte-hartzearen arloko aditu ugari bildu ditu. Albarránek nabarmendu duenez, "jardunaldi hauek adineko pertsonak ikusarazteko eta ahalduntzeko balio dute."

 

Paradigma aldaketa

Ikertzaileak paradigma-aldaketa azalduz hasi du bere hitzaldia. Azaldu duenez, "dibertsifikazio bat egon da, eta etengabeko aldaketa batean, Baumanek esango lukeen bezala gaude "gizarte likido batean". Modu paternalistan, infantilizatuan eta dependentean begiratu diegun adineko pertsona batzuetatik erabat bestelako pertsona batera igaro gara, eta gazte berri moduko batera igaro gara, non gero eta garrantzi handiagoa hartzen ari den parte hartzea eta gizarte-ahalduntzea."

Baina, Albarranen arabera, zer da parte-hartzea eta zein dira horren faktore positiboak?

Lehenik eta behin, autonomiaren faktorea dugu, hau da, pertsona bakoitzak bere bizi-ibilbidea izateko duen gaitasun pertsonala, kritikarekin eta esku hartzeko gaitasunarekin batera. Halaber, konpromisoa dago, hau da, udalerrietan aldaketak egiteko gogoa eta jarrera.

Bigarrenik, berdintasuna enpatia-ariketa bat da. Ahultasun desberdinak daude, adinekoak dituen ikerketa-proiektu batean eragin handia duten aldagai soziologikoak daude: sexua, bizi den ingurunea,

Eta hirugarrenik, triangelua ixteko, aniztasuna, non gizarteak gero eta gehiago eskatzen duen pertsona bakoitzaren berezitasuna. Adineko pertsona askok ez dute beren burua adinekoen kategorian islatutzat jotzen, eta beharrezkoa da pertsonalizatzea: sexu-identitatea, partaidetza-mailak. Bakoitzak bere duintasuna aitortzea nahi du.

Zer da lagunkoitasuna?

Ingurune lagunkoiak zer diren azaldu du Albarranek ere "OMEren arabera, zahartze aktiboa sustatzen duen hiri-ingurune integratzaile eta irisgarria da adineko pertsonekiko hiri atsegina. Ahalduntzetik abiatuta beharrei aurre egiteko enpatia-ariketa bat da."

Nola pasa daiteke teoriatik praktikara?

Euskadi Lagkoiako ikerlariak azaldu duenez, "beharrezkoa da tokiko komunitateetatik, hirietatik eta herrietatik hastea. Adinekoak zentroan jartzen dira eta eragile nagusiak dira, autonomoak dira."

Ondoren, Euskadi Lagunkoia zer den azaldu du, lagunkoitasun sare garatuenetako bat baita. "70 udalerri daude sarearen barruan, eta bertako elkarte askok osatzen dute hiriari buruzko ikuspegia. Laguntasun-proiektu bateko ikerketa-arloak 8 dira: garraioa, etxebizitza, gizarte-ehunaren parte-hartzea, errespetua eta inklusioa, herritarren parte-hartzea eta enplegua, komunikazioa, gizarte- eta osasun-zerbitzuak eta aire zabaleko espazioak eta eraikinak."

Parte hartzeko metodoa
Metodologia aipatzerakoan, "behetik gora" joateko beharra azpimarratu du, herritarrekin batera. Gainera, lagunkoitasun-proiektu batek eragin zuzena du Udalean, eta oso garrantzitsua da modu transbertsal batean egitea.

Parte hartzeko metodoak eta ikuspegikoak ugariak dira. Adinekoak proiektua diseinatzen denetik gauzatzen den arte daude "nik esango nuke hezitzailea ere badela". Helburuetako bat da independenteak izatea eta ahalduntzea.

Urratsen abiapuntua talde eragile bat sortzea da, ondoren diagnostiko bat egiten da, Ekintza Plan bat, ekintzak inplementatzen dira eta ebaluatu egiten da. Era berean, proiektu horretatik ateratzen dena zabaltzen dute, lantalde bat sortzen dute eta proiektua martxan jartzen dute.

Era berean, oso garrantzitsua da ingurunea eta bigarren mailako iturriak aztertzea, dagozkion datuak lortzeko: ratioak eta indizeak osorik.

Ekimen lagunkoiak

Albarranek zenbait proiektu lagunkoi sortu direla erakutsi, hala nola, «Nire auzoa maite dut» eta «tipi-tapa» proiektua, Antzuolan eta Legazpin gauzatua, non talde eragileko pertsonak udalerrian zehar ibiltzen ziren hobekuntzak detektatzeko eta Udalari informazioa emateko.

Horrez gain, honako hauei buruzko bideoak ere aurkeztu ditu: "Ondarea", "Dementziarekin Euskadi Lagunkoi bat Eraikitzen" bezalako gidak, "Establezimendu Lagunkoien Gidaliburua" (dagoeneko 400 pertsonak baino gehiagok parte hartu dute bertan) eta "Dementziekin Lagunkoia den Etxebizitza baterako Gidaliburua", eta "Euskadiko Praktika Onen Saria".

Zer ikasi dugu?

Bere hitzaldia amaitzeko, urte hauetan eskuratutako ezagutzari buruz hitz egin du: "herritarren lidergoaren garrantzia, aurretiazko lan komunitarioa, metodologia malgua, esperientziak partekatzea, eta helburu komuna bilatzea adinekoek zertarako parte hartzen duten jakin dezaten, eta, azkenik, sare-lana." Albarranen arabera, "garrantzitsuena elkarrekin lan egitea da, pertsona guztien ikuspegia izatea."

Bere hitzaldia Henry Forden esaldi batekin amaitu du: «Pertsona guztiak batera iristea hasiera da, elkarrekin irautea aurrerapena da eta elkarrekin lan egitea arrakasta».

Hitzaldia osorik ikusi

MAYORES 001

 

Submit to FacebookSubmit to Google PlusSubmit to Twitter